Πότε χρειάζεται να αναζητήσω ψυχοθευραπευτική βοήθεια;

Κάθε άνθρωπος μπορεί να βρεθεί σε μια δύσκολη και επίπονη περίοδο στη ζωή του. H μετανάστευση σε άλλη χώρα, μια απώλεια σε οποιαδήποτε μορφή, το έντονο άγχος της δουλείας, μια δύσκολη σχέση, ένας χωρισμός, η εμπειρία του να γίνεται κάποιος γονιός για πρώτη φορά, η αναζήτηση εργασίας ή ακόμη και μόνο το αίσθημα κακής διάθεσης και άγχους χωρίς κάποιον συγκεκριμένο λόγο μπορεί να αποτελέσουν κίνητρο για κάποιον να αναζητήσει επαγγελματική βοήθεια από κάποιον ψυχολόγο. H ψυχοθεραπεία μπορεί να είναι πολύ χρήσιμη και συχνά αναγκαία σε τέτοιες περιπτώσεις και έχει θετικές επιρροές ακόμη και στη λειτουργία του ίδιου του εγκεφάλου [1].

Πώς είναι η ψυχοθεραπευτική διαδικασία;

Η ψυχοθεραπεία είναι μια θεραπευτική διαδικασία. Ο όρος διαδικασία υπονοεί ότι η ψυχοθεραπεία χαρακτηρίζεται από την δυναμική σχέση μεταξύ θεραπευτή και θεραπευομένου και από την αλληλεπίδραση διαφόρων βημάτων που μπορεί να εναλλάσσονται σύμφωνα με την εξέλιξη της ψυχοθεραπευτικής διαδικασίας και τις ανάγκες του θεραπευομένου. Βασικός της στόχος είναι η αντιμετώπιση ενοχλητικών συμπτωμάτων και η καλύτερη κατανόηση του εαυτού.

Η ψυχοθεραπευτική διαδικασία η οποία ακολουθώ σχεδιάζεται σύμφωνα με της ανάγκες και την προσωπικότητα του κάθε ατόμου ξεχωριστά και χαρακτηρίζεται από τα εξής βήματα:

  • Αναγνώριση και εξακρίβωση των ζητημάτων που απασχολούν τον θεραπευόμενο.
  • (Ψυχο)Εκπαίδευση και ενημέρωση σχετικά με το πρόβλημα και ανταλλαγή ιδεών σε σχέση με πιθανές λύσεις.
  • Καθορισμός θεραπευτικού στόχου.
  • Εκμάθηση και πρακτική διαφορετικών στρατηγικών και συζήτηση σχετικά με τη χρησιμότητα και τη λειτουργία τους.
  • Aνάλυση και κατανόηση σημαντικών παρελθοντικών εμπειριών που μπορεί να σχετίζονται με το παρόν ζήτημα.
  • Επικοινωνία σχετικά με την πρόοδο της ψυχοθεραπευτικής διαδικασίας και αξιολόγηση
  • Θετικές συμπεριφορικές, συναισθηματικές και γνωστικές αλλαγές.

Η θεραπευτική προσέγγιση η οποία ακολουθώ είναι εκλεκτική. Αυτό σημαίνει ότι αντλεί επιρροές από διαφορετικές θεραπευτικές προσεγγίσεις όπως

  • Συστημική: Αντιμετωπίζει το άτομο ως μέρος διαφόρων συστημάτων (οικογένειας, δουλειάς, κοινωνικού πλαισίου, κουλτούρας) και όχι ως ένα μεμονωμένο oν. Η ανάλυση και κατανόηση των σχέσεων του ατόμου και των συστημάτων που το πλαισιώνουν στο παρόν ή το πλαισίωναν στο παρελθόν είναι καίριας σημασίας σε αυτή την προσέγγιση.
  • Γνωστική Συμπεριφορική: Χρησιμοποιεί διάφορα επιστημονικά εργαλεία με στόχο τον εντοπισμό και την κατανόηση πεποιθήσεων που δυσχεραίνουν τη λειτουργικότητα του ατόμου και την εκμάθηση στρατηγικών ώστε να επιτευχθεί θετική αλλαγή σε γνωστικό και συμπεριφορικό επίπεδο, όταν αυτό είναι θεμιτό.
  • Ψυχοδυναμική / Ψυχαναλυτική: Εστιάζει στον εντοπισμό και την ανάλυση παρελθοντικών εμπειριών με στόχο την καλύτερη κατανόηση του εαυτού και την αυτοπραγμάτωση.
  • Σωματοκεντρική: Δίνει μεγάλη σημασία στο σώμα και στο πώς τα συναισθήματα και οι εμπειρίες βιώνονται από αυτό. Κεντρικό κομμάτι αυτής της προσέγγισης είναι η χρήση του σώματος ως αναφορά για την επεξεργασία συναισθημάτων και αισθήσεων.
  • Υπαρξιακή: Χαρακτηρίζεται από την πεποίθηση ότι η εσωτερικές συγκρούσεις του ατόμου οφείλονται στην αντιπαράθεση του με τα δεδομένα της ύπαρξης του όπως, ο θάνατος, η ελευθερίας και η υπαρξιακή απομόνωση. Αυτά τα δεδομένα, συνθέτουν το πλαίσιο στο οποίο ο θεραπευτής αντιλαμβάνεται το πρόβλημα ενός ατόμου προκειμένου να αναπτύξει μια μέθοδο θεραπείας. Άποψη της υπαρξιακής ψυχοθεραπείας είναι ότι η ζωή έχει νόημα κάτω από όλες τις συνθήκες.
  • Νευροψυχολογική: Στηρίζεται στη γνώση που έχουμε σχετικά με τον ρόλο της εγκεφαλικής δραστηριότητας στην ψυχολογία του ανθρώπου. Στόχος είναι η χρήση αυτής της γνώσης για την εύρεση στρατηγικών που βοηθούν τον άνθρωπο να δημιουργεί θετικές αλλαγές στον τρόπο σκέψης και δράσης που, με τη σειρά τους, θα έχουν θετικές επιρροές και σε νευρολογικό / εγκεφαλικό επίπεδο.
  • Διαλογισμός. Στόχος του διαλογισμού μέσα στη θεραπευτική διαδικασία είναι η εκμάθηση εστίασης της προσοχής στην παρούσα στιγμή χρησιμοποιώντας διάφορες μεθόδους (π.χ. τεχνικές χαλάρωσης μέσω αναπνοής ή νοερής απεικόνισης).
  • Αρχές της «μη βίαιης επικοινωνίας» του Marshall Rozenberg: Στόχος είναι η εκμάθηση διαφορετικών τρόπων επικοινωνίας με τον εαυτό μας αλλά και με σημαντικούς άλλους μέσω νέων στρατηγικών και μεσώ του καθορισμού των αναγκών μας και την ενσυναίσθηση ως προς τον εαυτό αλλά και τους άλλους.

[1] Linden, D. E. J. (2006). How psychotherapy changes the brain–the contribution of functional neuroimaging.